Almanya’da konut sıkıntısı giderek ağırlaşıyor. Pestel Enstitüsü (Pestel-Institut) tarafından yayımlanan yeni bir araştırmaya göre, ülke genelinde eksik olan konut sayısı 2024 yılı sonunda 1,4 milyon ile rekor seviyeye ulaştı. Uzmanlar, önümüzdeki yıllarda da bu sorunun hafiflemesini beklemiyor.
Pestel Enstitüsü Başekonomisti Matthias Günther, Berlin’de yaptığı açıklamada, Almanya’da yıllık konut ihtiyacının yaklaşık 400 bin civarında olduğunu ancak mevcut şartlarda yılda yalnızca 200 bin civarında yeni konut inşa edilebileceğini söyledi. Bu durumun yalnızca sosyal bir kriz değil, aynı zamanda ekonomik büyümenin önünde ciddi bir engel haline geldiği vurgulandı.
Konut krizi ekonomiyi de kilitliyor
Günther’e göre, konut sorunu çözülmeden Almanya’nın ekonomik canlanma sürecine girmesi mümkün değil. “Siyasetin sıkça dile getirdiği ‘zamanımızın sosyal sorunu’ aslında ekonomik toparlanmanın da ön koşuludur” diyen Günther, konut eksikliğinin iş gücü hareketliliğini ve üretkenliği doğrudan olumsuz etkilediğini ifade etti.
Araştırma, Sosyal Konut İttifakı (Bündnis Soziales Wohnen) tarafından sipariş edildi. Bu ittifak içinde Alman Kiracılar Birliği (Deutscher Mieterbund), İnşaat, Tarım ve Çevre Sanayi Sendikası (IG-BAU=Industriegewerkschaft Bauen-Agrar-Umwelt=) ve çeşitli konut ve yapı kuruluşları yer alıyor.
Gençler, yaşlılar ve engelliler en kırılgan gruplar
Araştırmaya göre, düşük gelirli kesimler konut krizinden en ağır şekilde etkileniyor. Özellikle 25 yaş altı gençler, yaşlılar ve engelli bireyler barınma konusunda ciddi zorluklar yaşıyor. Günther, “Gençler artık açık şekilde dezavantajlı gruplar arasında yer alıyor” derken, büyük şehirlerde yaşayan birçok emeklinin emeklilik sonrası artan kiralar nedeniyle evlerini terk etmek zorunda kaldığını belirtti.
Batı Almanya’da durum daha vahim
Konut açığı eyaletler bazında incelendiğinde, nüfusun yoğun olduğu bölgelerin başı çektiği görülüyor. 2024 sonu itibarıyla Kuzey Ren-Vestfalya’da 376 bin, Bavyera’da ise 233 bin konut açığı bulunuyor. Pestel Enstitüsü, 2030 yılına kadar toplam konut ihtiyacının 2,4 milyon yeni daireye ulaşabileceğini öngörüyor.
Araştırmaya göre, konut sorunu Batı Almanya’da Doğu’ya kıyasla çok daha ciddi. Bunun temel nedeni olarak Doğu Almanya’daki güçlü belediye ve kooperatif temelli konut yapıları gösteriliyor.
“Konut politikası hükümetlerin önceliği olmalı”
Sosyal Konut İttifakı, federal hükümet ve eyaletler arasında bağlayıcı bir konut inşa paktı talep ediyor. Özellikle sosyal konut üretiminin hızlandırılması gerektiği vurgulanıyor.
Alman Kiracılar Birliği Başkanı Melanie Weber-Moritz, devletin artan kira destekleri ve zorunlu taşınmalar nedeniyle büyük bir mali yük altında olduğunu belirterek, “Bu durum artık sürdürülebilir değil. Önümüzdeki yıllarda en az 2 milyon sosyal konuta ihtiyaç var” dedi.
“Sorunun kaynağı göç değil, konut yokluğu”
Konut krizinin toplumsal dışlanmaya yol açtığını belirten Caritas Engellilere Yardım ve Psikiyatri Kurumu (Caritas Behindertenhilfe und Psychiatrie) Federal Genel Müdürü Janina Bessenich, “Bugün Almanya’da asıl sorun göç değil, konut yetersizliğidir” diyerek, birçok insanın barınma hakkından fiilen mahrum bırakıldığını söyledi.
Araştırmada, Almanya genelinde boş durumda bulunan çok sayıda konut olduğu kabul edilse de, bu boş evlerin büyük bölümünün talebin düşük olduğu kırsal bölgelerde yer aldığı ve özellikle Batı Almanya’daki konut açığını kapatmaya yetmeyeceği ifade edildi.