Almanya’da gençlerin sosyal medya alışkanlıklarında dikkat çekici bir değişim yaşanıyor. Postbank tarafından yaptırılan ve 2025 Dijital Çalışması kapsamında gerçekleştirilen araştırmaya göre, 16–18 yaş arası gençler büyük sosyal medya platformlarını geçen yıla kıyasla daha az kullanıyor. Buna rağmen sosyal medya bağımlılığına yönelik endişeler azalmış değil.
Araştırma sonuçlarına göre Instagram ve YouTube hâlâ gençler arasında en çok kullanılan platformlar olmayı sürdürüyor. Her iki platformu da gençlerin yüzde 68’i kullanıyor. Ancak YouTube’da kullanım oranı bir yıl içinde 5 puan gerilerken, Instagram’da düşüş yalnızca 1 puanla sınırlı kaldı. En dikkat çekici düşüşlerden biri WhatsApp’ta yaşandı. Platformun kullanım oranı yüzde 73’ten yüzde 65’e geriledi.
TikTok da ciddi kullanıcı kaybı yaşayan platformlar arasında yer aldı. Çin merkezli Bytedance’a ait uygulamanın kullanım oranı yüzde 66’dan yüzde 54’e düştü. Facebook ise gençler arasında neredeyse etkisini yitirmiş durumda. Platformu kullananların oranı yüzde 20’ye gerileyerek her beş gençten biriyle sınırlı kaldı. Araştırmada yalnızca Pinterest’in hafif bir artış gösterdiği belirtildi.
Bağımlılık korkusu yaygın
Kullanım oranlarındaki düşüşe rağmen gençlerin sosyal medya bağımlılığına dair kaygıları yüksek seviyede. Araştırmaya katılan gençlerin yüzde 75’i, kendi çevrelerinde sosyal medyaya bağımlı olduğunu düşündükleri arkadaşları olduğunu ifade etti. Bu algı genç kadınlarda daha güçlü. Kadınların yüzde 82’si çevresinde bağımlı arkadaşlar gördüğünü söylerken, bu oran erkeklerde yüzde 68’de kaldı.
Öte yandan gençler, sosyal medyadaki içeriklerden duydukları rahatsızlığı da açıkça dile getiriyor. Katılımcıların yüzde 56’sı, agresyon, nefret söylemi veya yanlış bilgi yayılması nedeniyle Facebook ya da YouTube’da takip ettikleri bir kanalı terk ettiğini belirtti. Yüzde 41’i ise aynı nedenlerle kendi sosyal medya hesaplarını geçici ya da kalıcı olarak kapattığını söyledi.
Tartışma ve tepki alanı olarak sosyal medya
Tüm bu eleştirilere rağmen sosyal medyanın gençler için hâlâ bir ifade alanı olduğu görülüyor. Ankete katılanların yüzde 48’i, zaman zaman internette öfkesini ya da tepkisini dile getirebilmenin iyi olduğunu ve sosyal medyanın bunun için uygun bir mecra sunduğunu düşünüyor.
Postbank’ın açıklamasına göre, temsili nitelikteki “Dijital Çalışma 2025” araştırması, Eylül ayında çevrim içi panel Toluna üzerinden 16–18 yaş aralığındaki 1.000 gençle gerçekleştirildi. Araştırma, gençlerin sosyal medya ile ilişkilerinin nicelikten çok niteliğe doğru değiştiğine işaret ediyor.
